Antwoord

Elke zwangere vrouw mag een nekplooimeting (combinatietest) laten doen. Met deze test wordt de kans op een kindje met het Down syndroom berekend op basis van de nekplooi, de leeftijd van de moeder en een bloedonderzoek bij de moeder. Hieruit komt een kans, bijvoorbeeld 1:1000. Met deze test krijg je dus geen 100% zekerheid maar wordt de kans voor jouw zwangerschap berekend. Er zit geen miskraamkans aan deze kansberekening.

In sommige gevallen mag meteen een vlokkentest of een vruchtwaterpunctie worden gedaan, dat is wanneer je 36 jaar of ouder bent, je een hoge kans hebt op een kindje met het syndroom van Down op basis van de combinatietest of omdat het in je familie zit.

Een vlokkentest kan gedaan worden rond de 10-12 weken zwangerschap. Dit gebeurt via de buikwand of via de vagina. Dit onderzoek kijkt naar de chromosomen van de baby en kan dus afwijkingen aan de chromosomen, zoals het Downsyndroom, opsporen, evenals andere chromosoomafwijkingen. De uitslag is binnen 2 weken bekend. Er zit een miskraamkans aan deze test van 1-2%. Met deze test kan nagenoeg zeker (98-99% zekerheid) gezegd worden of het kindje een chromosoomafwijking heeft of niet.

Een andere mogelijkheid is de vruchtwaterpunctie. Hierbij wordt rond 16-17 weken zwangerschap via de buikwand vruchtwater onderzocht, ook op chromosomen, dus naar o.a. Down syndroom. Hierbij heb je de uitslag binnen 2-3 weken, de betrouwbaarheid van deze test is hoger (nagenoeg 100%) en de miskraamkans van deze test is wat lager, namelijk 0,3-1%.

Bij een vruchtwaterpunctie kan er ook gekeken worden of het kindje een Open ruggetje of een open schedeltje heeft. Het nadeel van de vruchtwaterpunctie is dat je al verder in de zwangerschap bent voordat je de uitslag weet; je buik is dan al gegroeid en sommige mensen voelen hun kindje dan al bewegen (rond de 18-19 weken). Wil je dan nog je kindje laten weghalen, dan gaat dat als een 'gewone bevalling' die wordt opgewekt. Alleen is het kindje heel klein en zal het dit niet overleven, al is het al wel helemaal compleet.

Als je een vlokkentest doet en je weet de uitslag rond de 12 weken, dan kan via een curettage het vruchtje worden verwijderd, net zoals gebeurd bij een miskraam.

Beide testen zeggen dus alleen iets over bepaalde syndromen, en niets over afwijkingen aan bijvoorbeeld het hart, de nieren, de longen, hersenen e.d. Rond de 20e zwangerschapsweek krijgt elke zwangere een echo aangeboden waarbij het hele kind in beeld wordt gebracht. Hier kunnen ook bijvoorbeeld afwijkingen aan het hart, de nieren e.d. gezien worden; deze afwijkingen kunnen niet gezien worden door de vlokkentest of vruchtwaterpunctie. Ook dit kan ouders doen beslissen om een zwangerschap te laten afbreken.

In Nederland mag je officieel tot de 24e zwangerschapsweek een kindje laten weghalen, maar vaak wordt in praktijk tot de 22e week aangehouden. De beslissing om een kindje te laten weghalen ligt bij de ouder(s). Wordt er iets bijzonders gevonden bij één van de testen, dan krijg je altijd een gesprek met een gespecialiseerde arts. Deze kan vertellen wat er aan de hand is met het kindje, de overlevingskansen en de mogelijkheden om de zwangerschap af te breken.

Omdat jij graag zekerheid wil zou in jou geval een vlokkentest of vruchtwaterpunctie het meeste zekerheid geven. Alleen zit daar een kleine miskraamkans aanvast. Wil je dat risico nemen, dan geeft dat voor jou het meeste duidelijkheid.

Ik wil je nog wel meegeven dat het vaak een aantal maanden duurt voordat je zwanger wordt, zeker als je al wat ouder bent. De meeste mensen zijn niet meteen de volgende maand zwanger nadat ze gestopt zijn met anticonceptie. Een zwangerschap is niet volledig te plannen, dus wees je ervan bewust dat het wel een aantal maanden tot een jaar kan duren. Het is verstandig om ook foliumzuur te gaan slikken als je stopt met anticonceptie. Dit vermindert namelijk de kans op een kindje met een open ruggetje.