Antwoord

Beste Peer,

U vertelt dat u zeer angstig wordt wanneer u de aandacht krijgt, zoals bijvoorbeeld in een vergadering.
In principe heeft bijna iedereen last van spreken in het openbaar of voor een grote groep mensen.
De vraag is in uw geval of er sprake is van een angst die iedereen heeft, of dat er een overdreven angst aanwezig is, die niet overeenkomst met de situatie, zodat men kan spreken van een sociale fobie.

De sociale fobie wordt gekenmerkt door de irrationele vrees voor een kritische beoordeling door publiek of gezelschap en de overweldigende neiging om deze te ontlopen. Fobische situaties zijn spreken in het openbaar, plankenkoorts, spelen van een sportwedstrijd, een feest bezoeken, eten in een restaurant enz.

De patiënt vreest in deze situatie verlegenheid, vernedering, schaamte en men maakt zich voortdurend zorgen over de vermeende negatieve gedachten die andere personen over de patiënt hebben.
Daarbij komt dan vaak de vrees dat iemand zijn ongemak, zoals nerveusiteit, brok in de keel, blozen e.d., zal opmerken. De vrees voor de vrees versterkt de vrees en het vermijdingsgedrag.
In het ergste geval kan zo'n fobie ertoe leiden dat iemand geen enkele sociale gelegenheid meer aandurft.

Omdat sociaalfobici voortdurend bang zijn en dat `het wel weer fout zal gaan` en zichzelf de schuld geven, lijdt deze fobie nogal eens tot depressiviteit.

Als therapie zegt u alcohol te gebruiken, wat eigenlijk onverstandig is. Alcohol heeft invloed op de psychische gesteldheid van een persoon, waarbij de ontremming centraal staat.
Bij lichte hoeveelheden zullen er aanvankelijk opwekkende effecten optreden, vaak euforie, gepaard gaande met extraversie, de gebruiker voelt zich vrijer, durft meer te zeggen of te doen, zijn angst en verlegenheid vermindert. Gezien de vele bijwerkingen waaronder ook de kans op verslaving is deze vorm van therapie zeker niet aan te raden.

Bij een eenvoudige fobie kan men door middel van oefeningen de klachten verlichten.
De fobicus moet zich eerst los maken van een negatief oordeel van anderen, zodat kritiek krijgen geen ramp meer is.
Ook het omgaan met conflicten en irritatie is heel belangrijk. Bovendien zijn de gedachten op een moment van angst niet altijd verstandig of reëel.

Fobieën worden vaak behandeld door zich juist te laten blootstellen aan de angsten die men heeft. Dit gebeurt dan gedoseerd zodat men stap voor stap de uiteindelijke angst kan overwinnen.
Bijvoorbeeld door eerst droog te oefenen en in gedachten angst-situaties te bedenken die men probeert te overmeesteren op de meest gunstigste wijze. Ontspanningsoefeningen kunnen daarbij helpen.

Bij de wat ingewikkelder fobieën is professionele hulp aan te raden. Vrijgevestigde psychotherapeuten met ervaring hierin behalen goede resultaten.
Omdat iedereen zich hypnotherapeut, gedragstherapeut of analist mag noemen is het belangrijk bij de keuze van een therapeut kritisch te zijn. Wanneer een hulpverlener snelle genezing belooft is enig wantrouwen op zijn plaats. Hersenaandoening
Bij het kiezen van een psychotherapeut is het verstandig om bij de Geneeskundige Hoofdinspectie voor de Geestelijke Volksgezondheid te informeren of degene die men op het oog heeft voldoende gekwalificeerd is: tel 070 340 7119. Eventueel kan de huisarts daarbij ook van dienst zijn.

Indien ook medicijnen gewenst zijn, is een bezoek aan de huisarts onvermijdelijk. Deze kan bepaalde medicijnen voorschrijven, zoals kalmerende middelen of antidepressiva.
Antidepressiva zijn geneesmiddelen die de stemming verbeteren. Sommige hiervan verminderen bovendien gevoelens van angst, paniek, dwanggedachten en dwanghandelingen, de zogenaamde serotonerge middelen.

Tot slot nog een nuttig adres voor verdere informatie: Stichting Fobieclub Nederland, tel 03438 18711 of 14522.

Met vriendelijke groet,

Rob Op de Laak.