Antwoord

Beste Joke,

U heeft een aantal vragen over de diagnose die er bij u gesteld is en over een mogelijke alternatieve diagnose.

Om te beginnen wilt u weten wat de Nederlandse term is voor Avoidant Personality Disorder. De Nederlandse term voor Avoidant Personality Disorder is Ontwijkende persoonlijkheidsstoornis.

Deze term wordt gebruikt binnen de psychiatrische diagnostiek zoals die ook bij veel Nederlandse instellingen en hulpverlenerpraktijken gehanteerd wordt. Deze diagnostiek maakt gebruik van de Diagnostic and Statistic Manual nummer IV, van de American Psychiatrich Association. Afgekort de DSM-IV.

Deze vorm van diagnostiek propageert een standaard systeem of codering om te benoemen wat je denkt dat er met iemand aan de hand is. Hier is veel onderzoek aan voorafgegaan en de diagnoses worden ook nog steeds aangescherpt of bijgesteld.

Elke diagnose wordt nauwkeurig omschreven in het handboek en je mag de diagnose pas stellen als iemand aan de voorwaarden voldoet.

Er is een hoofdindeling gemaakt waarbij eerst de zogenaamde klinische stoornissen worden vermeld zoals een stemmingsstoornis (depressie bijvoorbeeld) een angststoornis ( bijvoorbeeld sociale fobie) enzovoorts.

Vervolgens worden de persoonlijkheidsstoornissen vermeld, dan de somatische stoornissen (bijvoorbeeld diabetes). Daarna noteert men belangrijke problemen die mensen in hun leefsituatie kunnen hebben en tenslotte wordt iets gezegd over het niveau van functioneren.

Dit systeem werkt in de hand dat alle hulpverleners weten wat er bedoeld wordt wanneer er bijvoorbeeld de diagnose sociale fobie gesteld is.

Wat u aangeeft is dat er bij u een klinische stoornis is vastgesteld. U herkent uzelf daar deels in maar herkent uzelf meer in de Avoidant Personality Disorder ofwel Ontwijkende persoonlijkheidsstoornis zoals de Nederlandse benaming is.

Nu is het zeker zo dat er in deze twee stoornissen een bepaalde overlap is. Het gaat bij beiden om beperkingen of problemen in de sociaal-relationele sfeer. Het verschil is met name dat het bij een persoonlijkheidsstoornis gaat om een diepgaand patroon van geremdheid in gezelschap dat ook al begonnen is in de vroege volwassenheid. Een sociale fobie kan naar aanleiding van een recente gebeurtenis zijn ontstaan en kan veel minder diepgaand zijn. Bij een sociale fobie staat meestal ook de angst meer op de voorgrond terwijl dat bij een ontwijkende persoonlijkheidsstoornis meestal minder duidelijk is. Als de sociale fobie echter helemaal is ingebed in het leven van iemand en er veel vermijdingsgedrag is dan is de angst vaak ook niet meer zo duidelijk.

Het kan soms erg moeilijk zijn om vast te stellen of iemand een ontwijkende persoonlijkheidsstoornis heeft of een sociale fobie. In een aantal gevallen heeft iemand beide stoornissen. Dat is zelfs niet zo uitzonderlijk.

Hulpverleners zijn veelal terughoudend in het diagnosticeren van een persoonlijkheidsstoornis. Meestal moet je iemand wat langer volgen om daar een goed onderbouwde uitspraak over te doen. Vaak wordt deze diagnose dan ook pas later gesteld.

Het lijkt mij overigens ook zinnig om uw overwegingen en vragen te bespreken met uw behandelaar.

Ik hoop u hiermee voldoende antwoord op uw vragen gegeven te hebben en wens u veel succes bij de behandeling.

Met vriendelijke groeten,

Carla Prick, gz-psycholoog/psychotherapeut.