Wat houdt een verhoogd cholesterol in, uit welke componenten bestaat cholesterol, en wat betekent dit voor het risico op hart- en vaatziekte?
Ik laat om de twee jaar mijn cholesterolgehalte controleren. Meestal ligt het rond de 5,5. Vorige keer was het 6.2 nu 5.9. Dit laatste getal zou geen probleem zijn omdat het gemiddelde 2.4 bedraagt. Kunt u mij uitleggen hoe dat precies werkt? Wat voor stoffen horen er in de berekening; hoe wordt er gerekend en wat is dan wel en niet acceptabel?
Hartelijk bedankt voor de uitleg!
Antwoord
Beste Ally,Wanneer u voor cholesterolonderzoek in aanmerking komt, wordt er bij u bloed afgenomen. Als uw Cholesterol verhoogd is, wordt de meting na enkele weken herhaald. Van twee metingen neemt men het gemiddelde. Vaak kijkt men ook naar de samenstelling van het cholesterol. Daarbij worden twee soorten cholesterol onderscheiden: HDL-cholesterol en LDL-cholesterol.
Hoe groter het aandeel HDL-cholesterol, hoe kleiner de kans op hart- en vaatziekten. Daarom wordt HDL ook wel het 'goede' en LDL het 'slechte' cholesterol genoemd. Cholesterol en HDL-cholesterol worden bepaald in het klinisch chemisch laboratorium, de waarde van het LDL wordt berekend met behulp van deze uitslagen en het triglyceride gehalte.
Vaak wordt ook de cholesterol/HDL-cholesterol ratio gebruikt voor het inschatten van het risico op hart- en vaatziekten. Hierbij wordt de waarde van het cholesterol gedeeld door de waarde van het HDL-cholesterol. Mogelijk bedoelt u met 'gemiddelde' deze berekening.
Een totaal cholesterol van ca. 6 mmol/L is normaal (2,4-6,5 mmol/L). Een verhoogd cholesterol wordt doorgaans veroorzaakt door een toename in LDL. Indien LDL normaal zou zijn, en enkel HDL verhoogd, hoeft er geen behandeling plaats te vinden. Bij vrouwen worden normaalwaarden voor HDL van 0,9-2,4 mmol/L gevonden. De waarden van LDL-cholesterol bij vrouwen bevinden zich normaal tussen 3,0-4,7 mmol/L.
Een verhoogd cholesterol is echter maar één risicofactor voor het krijgen van hart- en vaatziekten. De kans op hart- en vaatziekten wordt groter als er ook andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten zijn, zoals roken, diabetes (suikerziekte) en hoge bloeddruk. Aan de hand van een tabel kan een schatting gemaakt worden van het risico op hart- en vaatziekten. De tabel start bij een cholesterol/HDL-cholesterol ratio 4.
Met vriendelijke groet,
Hans van Duijnhoven, klinisch chemicus
Bovenstaande vraag is beantwoord door
Hans van Duijnhoven
Klinisch chemicus Hans van Duijnhoven is hoofd van het Algemeen Klinisch Laboratorium van het Elkerliek ziekenhuis te Helmond. Hij studeerde scheikunde aan de Universiteit van Nijmegen, en promoveerde tot doctor in de Natuurwetenschappen (Biochemie). Aansluitend is hij opgeleid tot klinisch chemicus in het Elisabeth ziekenhuis te Tilburg.