Wat is uw advies bij een acht-jarig kind dat laat inslaapt en 's morgens moeilijk wakker wordt?
Geachte heer de Weerd,
Op dit moment ben ik werkzaam in het basisonderwijs. Een van mijn leerlingen is aangemeld als zorgleerling begin van dit schooljaar. Hij heeft al een groot gedeelte van de molen doorlopen zo is zijn intelligentie getoetst en deze bleek als een gemiddelde leerling in orde te zijn. Hij heeft dit jaar anderhalf jaar achterstand ingehaald dus een hele prestatie.
X is 8.10 jaar, kleuter verlenging en een thuissituatie die sinds twee jaar stabieler is. X heeft een slecht zelfbeeld, denkt vaak dat hij dom is en niets kan. Hij kan moeilijk in slaap komen, gaat om 19.30 naar bed en om 22.00 slaapt hij nog niet volgens moeder en hijzelf vertelt dat hij om 1.00 uur of zelfs later pas in slaap komt. R is bang, hij slaapt sinds dit jaar alleen op een kamer en niet meer met zijn grote zus. R heeft mij verteld dat hij af en toe nog in zijn bed plast. Ook praat hij veel in zijn slaap.
Als hij eenmaal in slaap is, wordt hij 's nachts niet meer wakker en 's morgens is hij moeilijk wakker te krijgen en wil eigenlijk nog verder slapen.
In het onderzoek is gesuggereerd dat X mogelijk ADHD zou kunnen hebben en ook de schoolarts sluit dit niet uit en heeft jeugdzorg geadviseerd. Ouders staan sceptisch tegenover jeugdzorg eerdere ervaringen waren niet succesvol.
Mijn vraag is nu:
Komt X zijn slaapprobleem voort uit zijn gedrag en emotioneel welbevinden of is het andersom ontstaat er gedrag vanuit het slaapprobleem?
Mogen we dit trouwens een slaapprobleem noemen?
Zijn er ook andere wegen te bewandelen dan alleen schoolarts, jeugdzorgd, en het zorgteam?
Antwoord
Geachte Leerkracht,Het geschetste probleem is complex.
Uit uw relaas destilleer ik een verschoven slaap/waakritme en bedplassen en onrust al of niet samenhangend met ADHD.
Dit laatste is van afstand in het geheel niet te overzien en het is ook zeer de vraag of er enige relatie is. Een verschoven ritme in slapen en waken komt veel voor en leidt tot moeizame verstandhoudingen thuis en problemen (in de ochtend) op school.
Diagnose en therapie horen in specialistiche handen, liefst van slaap/waakdeskundigen.
Met groet,
Dr. A.W.de Weerd, Centrum Slaap/Waakstoornissen.
MCH, Westeinde Ziekenhuis
Voor afspraken: 070 - 330 23 40.
Bovenstaande vraag is beantwoord door
Al de Weerd
Al de Weerd werkt als neuroloog in het Haagse Westeinde Ziekenhuis en het Juliana Kinderziekenhuis. Sinds 1993 is hij directeur van het Centrum voor slaap- en waakstoornissen in Den Haag. Naast interesse in literatuur en geschiedenis is hij ook actief op het sportieve vlak, met o.a. zeezeilen en schaatsen.