Wat mag je eten als ouderdomsdiabetes is vastgesteld?
Bij mijn schoonmoeder van 77 is onlangs ouderdomssuiker vastgesteld, maar ze krijgt daarvoor nog geen medicatie.
Het enige wat de dokter zei is "oppassen met suiker". Nu durft ze bijna niets meer te eten, geen koek of snoep, alleen nog maar water drinken, geen toetjes en ga zo maar door. Haar leven is hierdoor ingrijpend gewijzigd. Ook de onzekerheid speelt een grote rol.
De één zegt, o joh, een koekje of gebakje op z'n tijd kan geen kwaad, en een andere leek zegt weer, nu absoluut geen suikerhoudende producten te nemen.
Waar doet ze goed aan, wat mag wel en wat mag niet? En speelt bijvoorbeeld het aantal boterhammen of aardappelen ook nog een rol? Ik heb veel gezocht op internet maar hierover niets kunnen vinden.
Hartelijke groet,
Wiek.
Antwoord
Het voedingsadvies voor mensen met Diabetische voet mellitus is in grote lijnen hetzelfde als de adviezen voor een gezonde voeding voor alle Nederlanders, dus volop groenten (200 gram), fruit (2 stuks) eten, voedingsvezel (brood, graanproducten) en voldoende drinken (minimaal 1,5 liter per dag). Verder is het belangrijk om de hoeveelheid verzadigd vet in de voeding te beperken en vaker te kiezen voor onverzadigde vetten. Pure suiker is niet langer verboden, maar kan worden ingepast in het dagelijkse voedingspatroon.Onverzadigde vetten zitten in plantaardige producten, zoals plantaardige oliën, dieetmargarines en - halvarines, noten en pinda's en in de vette vissoorten (haring, makreel en zalm). Ook vloeibare bak- en braadproducten en frituurproducten zijn vaak rijk aan onverzadigde vetten.
Verzadigde vetten zitten in producten van dierlijke oorsprong, dus roomboter, vlees, kaas, volle melkproducten en ook in hartige snacks, koek en gebak.
Ook margarines verpakt in wikkels zitten verzadigde vetten. De onverzadigde vetten in plantaardige margarine hebben een bewerking ondergaan, waardoor ze dezelfde werking in het lichaam hebben als verzadigde vetten. Het is dus beter om het gebruik van deze margarines zoveel mogelijk te beperken.
Specifiek voor mensen met diabetes is het advies om de koolhydraten over de dag te verdelen.
Koolhydraten zijn een verzamelnaam voor suikers en zetmeel. Ze komen voor in onder andere groente, fruit, frisdranken, peulvruchten, koek en gebak. De spijsverteringsenzymen in de maag en darmen zetten de koolhydraten om in glucose. Via het bloed komt de glucose in de longen, het hart, de spieren en de hersenen, waar het als energiebron dient. Glucose zorgt er dus voor dat we kunnen ademhalen, bewegen en denken.
Met behulp van insuline wordt de glucose in de cellen opgenomen. In de normale situatie geldt: hoe meer glucose er in de darm aanwezig is, hoe meer insuline het lichaam aanmaakt. Bij mensen met diabetes produceert de alvleesklier geen (of te weinig) insuline, waardoor er geen (of te weinig) glucose de cellen binnen gaat. De glucose blijft in het bloed circuleren en de bloedglucosespiegel stijgt.
Om te voorkomen dat de bloedsuikerspiegel na grote maaltijden sterk stijgt, krijgen mensen met diabetes vaak het advies om de koolhydraten over de dag te spreiden, bijvoorbeeld drie hoofdmaaltijden en driemaal iets tussendoor; om 10.00 uur, 15.00 uur en 20.00 uur. Soms is het spreiden van de koolhydraten over de dag al voldoende om de bloedglucosespiegel binnen de grenzen van 4 8 mmol/liter te houden. Als dat niet voldoende helpt, kunnen medicijnen en/of insulinetherapie nodig zijn.
Diverse bronnen van koolhydraten:
Druivensuiker (glucose) zit in: fruit, druivensuikertablette
Vruchtensuiker (fructose) zit in: vruchtensappen, fruit en honing
Melksuiker (lactose) zit in: melk- en melkproducten
Suiker (sacharose) zit in: Kristal-, basterd-, kandij- suiker, frisdrank, snoep, koek, gebak, ijs, zoet broodbeleg.
Zetmeel zit in: Aardappelen, brood, rijst, deegwaren, peulvruchten
Speciale dieetproducten voor mensen met diabetes, zoals suikervrij gebak en suikervrij ijs, zijn niet langer nodig en eigenlijk zelfs ongewenst. Speciale voedingsmiddelen hebben geen extra voordelen, maar plaatsen mensen in een uitzonderingspositie. Bovendien zijn speciale producten meestal veel vetter en duurder dan gangbare producten.
Voor meer vragen over voeding bij Diabetes mellitus kunt u terecht bij de Diabetes Vereniging Nederland, tel. 033.4630566.
Met vriendelijke groet,
Majorie Former.
Bovenstaande vraag is beantwoord door
Majorie Former
Majorie Former is diëtist en tekstschrijver. Ze is hoofdredacteur van vakuitgaven voor diëtisten. Daarnaast schrijft ze boeken en artikelen over voeding en gezondheid voor consumenten en medisch specialisten.
Wist je dat?
Je als MS-patiënt veel keuzevrijheid hebt bij het bepalen van je behandeltherapie? Ons nieuwe dossier 'Behandeling en therapiekeuze bij MS' geeft je handvatten bij het maken van deze keuze. Het geeft meer informatie over een onderhouds- en een acute behandeling. Ook wordt er een vergelijking gemaakt tussen de verschillende middelen die ingezet worden bij een onderhoudsbehandeling. Ook de behandeling van klachten en tips & tricks voor eventuele bijwerkingen komen aan de orde.
Klik hier om het dossier ‘Behandeling en therapiekeuze bij MS’ te lezen.